सातारा : युनेस्कोच्या आश्रयाखालील आशिया आणि पॅसिफिक प्रदेशासाठी जागतिक नैसर्गिक वारसा व्यवस्थापन आणि प्रशिक्षण केंद्राच्या वतीने ‘भारतीय वन सेवा आणि राज्य वन सेवा' च्या अधिकाऱ्यांसाठी सातारा येथे एक आठवड्याची नैसर्गिक वारसा अभ्यासकांची कार्यशाळा आयोजित करण्यात आली होती. या कार्यशाळेचे नेतृत्व डॉ. आर. सुरेश कुमार आणि समन्वयक डॉ. मधुमिता पाणिग्रही यांनी केले. 

भारतीय वन सेवा आणि राज्य वन सेवा च्या अधिकाऱ्यांसाठी आयोजित केलेल्या या कार्यक्रमात सहभागींना युनेस्को, जागतिक वारसा स्थळांवर लक्ष केंद्रित करून नैसर्गिक वारसा संवर्धनातील तत्त्वे, चौकटी आणि सर्वोत्तम पद्धतींची ओळख करून देण्यात आली. डॉ. एरच भरुचा आणि डॉ. अपर्णा विद्याधर वाटवे सारख्या प्रख्यात तज्ञांनी त्यांच्या अंतर्दृष्टीने वर्ग सत्रांना मार्गदर्शन करून समृद्ध केले.

हिमाचल प्रदेश, महाराष्ट्र, त्रिपुरा, गुजरात, पंजाब, छत्तीसगड, उत्तराखंड, राजस्थान आणि कर्नाटक या नऊ राज्यांमधून एकूण २० सहभागींनी भाग घेतला. सहभागींमध्ये ग्रेट हिमालयन राष्ट्रीय उद्यान, कुद्रेमुख राष्ट्रीय उद्यान, कोयना वन्यजीव अभयारण्य (पश्चिम घाटातील दोन्ही) या जागतिक वारसा स्थळांसारख्या महत्त्वाच्या संरक्षित क्षेत्रांचे स्थळ व्यवस्थापक तसेच कालागड व्याघ्र प्रकल्प, नलसरोवर पक्षी अभयारण्य, राष्ट्रीय चंबळ अभयारण्य आणि सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्प यासारख्या उल्लेखनीय नैसर्गिक वारसा समृद्ध क्षेत्रांचे स्थळ व्यवस्थापक होते.

या कार्यशाळेत सत्रांना पूरक म्हणून महाराष्ट्र वन विभागाच्या मदतीने महाराष्ट्रातील प्रतिष्ठित स्थळांना भेटी देण्यात आल्या, ज्यामध्ये अजिंक्यतारा किल्ला, कास पठार, चालकेवाडी पठार आणि कोयना वन्यजीव अभयारण्य यांचा समावेश आहे जिथे अधिकारी प्रशिक्षणार्थींना वारसा व्यवस्थापनाच्या शक्तिशाली आणि व्यापक साधनाच्या व्यावहारिक अंमलबजावणीची ओळख करून देण्यात आली. 

युनेस्कोच्या आश्रयाखालील आशिया आणि पॅसिफिक प्रदेशासाठी जागतिक नैसर्गिक वारसा व्यवस्थापन आणि प्रशिक्षण कार्यशाळेत सहभागी झालेले भारतीय वन आणि राज्य वन सेवा अधिकारी